Καταπατημένα ακίνητα του Δημοσίου: Ενισχύεται η διαδικασία εξαγοράς, πιθανή παράταση προθεσμιών

Κριτήρια και προϋποθέσεις

Με περιορισμένο προς το παρόν ενδιαφέρον για την εξαγορά καταπατημένων εκτάσεων και ακινήτων του Δημοσίου, το υπουργείο οικονομικών εξετάζει το ενδεχόμενο μικρής παράτασης των προθεσμιών, προκειμένου να διευκολυνθεί μεγαλύτερος αριθμός πολιτών. Η αρχική προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου και 31 Οκτωβρίου 2025, ανάλογα με την περιοχή, και οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η ζήτηση αναμένεται να ενισχυθεί το επόμενο διάστημα. Μέχρι στιγμής έχουν υποβληθεί περίπου 5.000 αιτήσεις, ενώ έχουν εγκριθεί μόνο λίγες, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για επιπλέον χρόνο, εκτενέστερη ενημέρωση των ενδιαφερομένων και σαφή καθοδήγηση για τα δικαιολογητικά που απαιτούνται.

Η διαδικασία υποβολής γίνεται αποκλειστικά μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας με χρήση κωδικών Taxisnet και παρέχεται δυνατότητα εκπροσώπησης από εξουσιοδοτημένα πρόσωπα. Για κάθε αίτηση απαιτείται παράβολο 300 ευρώ, που συμψηφίζεται με το τίμημα εξαγοράς ή επιστρέφεται σε περίπτωση απόρριψης, διασφαλίζοντας ότι οι πολίτες δεν επιβαρύνονται άδικα.

Κριτήρια και προϋποθέσεις για εξαγορά καταπατημένων ακινήτων

Η υποβολή αίτησης εξαγοράς προϋποθέτει αδιαλείπτως κατοχή του ακινήτου για τουλάχιστον 30 χρόνια με τίτλο ή 40 χρόνια χωρίς τίτλο, εφόσον χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία ή για την άσκηση τουριστικής, βιοτεχνικής, βιομηχανικής, εμπορικής ή αγροτικής δραστηριότητας. Επιπλέον, το ακίνητο πρέπει να έχει δηλωθεί στο Ε9 για τα πέντε τελευταία χρόνια πριν από την αίτηση, ώστε να πιστοποιείται ότι ο αιτών το θεωρούσε δικό του. Αυστηρά κριτήρια τίθενται για την κατοχή και τη χρήση, διασφαλίζοντας ότι η διαδικασία δεν θα παρακαμφθεί από τρίτους που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις.

Το τίμημα εξαγοράς υπολογίζεται με βάση τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων και ενσωματώνει κοινωνικά κριτήρια για ευπαθείς ομάδες, πολύτεκνους και άτομα με αναπηρία. Προβλέπονται εκπτώσεις έως και 80% ανάλογα με την προσωπική και οικογενειακή κατάσταση του αιτούντος, ενώ ειδικές μειώσεις ισχύουν για περιπτώσεις αναγνώρισης κυριότητας από τα δικαστήρια ή για ακίνητα με ιστορική κατοχή πριν από το 1964. Οι συγκεκριμένες εκπτώσεις περιλαμβάνουν 50% για πρωτόδικη αναγνώριση κυριότητας, 50% για εγγραφή στις πρώτες κτηματολογικές εγγραφές με εκκρεμούσα αγωγή ή άσκηση αγωγής από το Δημόσιο, 70% για άσκηση ένδικου μέσου κατά δικαστικής απόφασης έως 31-12-2022 και 80% για ακίνητα που καλύπτουν στεγαστικές ανάγκες αιτούντος ή αρχικού δικαιοπαρόχου.

Τρόπος εξόφλησης και απαραίτητα δικαιολογητικά

Το τίμημα μπορεί να καταβληθεί είτε εφάπαξ με έκπτωση 10%, είτε τμηματικά σε έως 60 άτοκες μηνιαίες δόσεις με ελάχιστη μηνιαία καταβολή 100 ευρώ, παρέχοντας ευελιξία στους πολίτες ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητές τους. Οι αιτήσεις συνοδεύονται από πλήθος δικαιολογητικών, όπως τοπογραφικό διάγραμμα, αεροφωτογραφίες από το 1982 ή το 1992 ανάλογα με την περίπτωση, φύλλο προσδιορισμού αντικειμενικής αξίας, βεβαίωση όρων δόμησης, οικοδομική άδεια όπου υπάρχει, απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος και πράξη ΕΝΦΙΑ των τελευταίων πέντε ετών, εξασφαλίζοντας πλήρη τεκμηρίωση της νομιμότητας της κατοχής.

Η διαδικασία εξαγοράς καταπατημένων ακινήτων αποτελεί κρίσιμο βήμα για τη νομιμοποίηση της ιδιοκτησίας, τη βελτίωση της διαχείρισης ακινήτων του Δημοσίου και την αντιμετώπιση παλαιών εκκρεμοτήτων στην ακίνητη περιουσία. Η επαρκής ενημέρωση, η έγκαιρη υποβολή των αιτήσεων και η συμμόρφωση με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά κρίνονται καθοριστικές για την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας και την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των πολιτών.